Dwuteownik typu I-profil o oznaczeniu IPE to stalowy element konstrukcyjny, mający przekrój w kształcie litery „I”. W wersji oznaczonej jako „A” (IPE A) mamy do czynienia z wariantem profilu o specyficznych wymiarach i właściwościach – pośrednim względem lżejszych profili IPE i masywniejszych serii, takich jak np. IPE O. Wersja „A” została wprowadzona, by oferować konstruktorom szerszy zakres przekrojów przy zachowaniu właściwości standardowych I-profilów. W literaturze technicznej wskazuje się, że zakres wymiarowy tej serii wynosi od h = 80 mm do h = 600 mm. Profil ten znajduje zastosowanie głównie w konstrukcjach stalowych — belkach, słupach, rygli — gdzie wymagana jest dobra nośność w układzie zginanym oraz stosunkowo regularny przekrój.
Dwuteowniki IPE A – dane katalogowe
| Symbol | Wymiary | A [cm²] |
G [kg/m] |
Oś x–x | Oś y–y | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| h [mm] |
b [mm] |
tw [mm] |
tf [mm] |
r [mm] |
Ix [cm⁴] |
Wx [cm³] |
ix [cm] |
Iy [cm⁴] |
Wy [cm³] |
iy [cm] |
|||
| IPE A 80 | 78 | 46 | 3.3 | 4.2 | 5 | 6.38 | 5.00 | 64.38 | 16.51 | 3.18 | 6.85 | 2.98 | 1.04 |
| IPE A 100 | 98 | 55 | 3.6 | 4.7 | 7 | 8.78 | 6.90 | 141.2 | 28.81 | 4.01 | 13.12 | 4.77 | 1.22 |
| IPE A 120 | 117.6 | 64 | 3.8 | 5.1 | 7 | 11.00 | 8.65 | 257.4 | 43.77 | 4.83 | 22.39 | 7.00 | 1.42 |
| IPE A 140 | 137.4 | 73 | 3.8 | 5.6 | 7 | 13.40 | 10.50 | 434.9 | 63.30 | 5.70 | 36.42 | 9.98 | 1.65 |
| IPE A 160 | 157 | 82 | 4.0 | 5.9 | 9 | 16.20 | 12.70 | 689.3 | 87.81 | 6.53 | 54.43 | 13.27 | 1.83 |
| IPE A 180 | 177 | 91 | 4.3 | 6.5 | 9 | 19.60 | 15.40 | 1063 | 120.1 | 7.37 | 81.89 | 18.00 | 2.05 |
| IPE A 200 | 197 | 100 | 4.5 | 7.0 | 12 | 23.50 | 18.40 | 1591 | 161.6 | 8.23 | 117.2 | 23.43 | 2.23 |
| IPE A 220 | 217 | 110 | 5.0 | 7.7 | 12 | 28.30 | 22.20 | 2317 | 213.5 | 9.05 | 171.4 | 31.17 | 2.46 |
| IPE A 240 | 237 | 120 | 5.2 | 8.3 | 15 | 33.30 | 26.20 | 3290 | 277.7 | 9.94 | 240.1 | 40.02 | 2.68 |
| IPE A 270 | 267 | 135 | 5.5 | 8.7 | 15 | 39.20 | 30.70 | 4917 | 368.3 | 11.21 | 358.0 | 53.03 | 3.02 |
| IPE A 300 | 297 | 150 | 6.1 | 9.2 | 15 | 46.50 | 36.50 | 7173 | 483.1 | 12.42 | 519.0 | 69.20 | 3.34 |
| IPE A 330 | 327 | 160 | 6.5 | 10.0 | 18 | 54.70 | 43.00 | 10230 | 625.7 | 13.67 | 685.2 | 85.64 | 3.54 |
| IPE A 360 | 357.6 | 170 | 6.6 | 11.5 | 18 | 64.00 | 50.20 | 14520 | 811.8 | 15.06 | 944.3 | 111.10 | 3.84 |
| IPE A 400 | 397 | 180 | 7.0 | 12.0 | 21 | 73.10 | 57.40 | 20290 | 1022 | 16.66 | 1171 | 130.10 | 4.00 |
| IPE A 450 | 447 | 190 | 7.6 | 13.1 | 21 | 85.60 | 67.20 | 29760 | 1331 | 18.65 | 1502 | 158.10 | 4.19 |
| IPE A 500 | 497 | 200 | 8.4 | 14.5 | 21 | 101.00 | 79.40 | 42930 | 1728 | 20.61 | 1939 | 193.90 | 4.38 |
| IPE A 550 | 547 | 210 | 9.0 | 15.7 | 24 | 117.00 | 92.10 | 59980 | 2193 | 22.61 | 2432 | 231.60 | 4.55 |
| IPE A 600 | 597 | 220 | 9.8 | 17.5 | 24 | 137.00 | 108.00 | 82920 | 2778 | 24.60 | 3116 | 283.30 | 4.77 |
*Wartości mają charakter poglądowy. Przed użyciem w obliczeniach należy je zweryfikować wg DIN 1025-5, EN 10034
IPE A – oznaczenie symboli
- h [mm] – wysokość dwuteownika (wymiar całkowity profilu)
- b [mm] – szerokość półki
- tw [mm] – grubość środnika
- tf [mm] – grubość półki
- r [mm] – promień zaokrąglenia u nasady półki (promień przejścia półka–środnik)
- A [cm²] – pole powierzchni przekroju poprzecznego
- G [kg/m] – masa jednostkowa (ciężar właściwy na 1 metr długości)
- U [m²/m] – powierzchnia rozwinięta/obwodowa na 1 m długości (potrzebna np. do obliczeń antykorozyjnych/malowania)
Własności względem osi x–x (zginanie w płaszczyźnie środnika):
- Ix [cm⁴] – geometryczny moment bezwładności względem osi x–x
- Wx [cm³] – wskaźnik wytrzymałości na zginanie względem osi x–x
- ix [cm] – promień bezwładności względem osi x–x
Własności względem osi y–y ( zginanie w płaszczyźnie półek):
- Iy [cm⁴] – geometryczny moment bezwładności względem osi y–y
- Wy [cm³] – wskaźnik wytrzymałości na zginanie względem osi y–y
- iy [cm] – promień bezwładności względem osi y–y
Zastosowanie IPE A w praktyce
Profil IPE A dzięki swoim właściwościom znajduje szerokie zastosowanie w budownictwie i konstrukcjach przemysłowych. Oto najważniejsze obszary zastosowań:
- Belki i rygle stalowe – tam gdzie mamy do czynienia z obciążeniem zginającym: hale, magazyny, antresole.
- Słupy stalowe – w konstrukcjach halowych lub jako część konstrukcji wsporczych, tam gdzie wymagane są profile o dobrej nośności w osi pionowej.
- Połączenia konstrukcyjne – IPE A znajduje zastosowanie w ramach, ramach kratownicowych, wspornikach itp.
- Retrofit i wzmocnienia konstrukcji – gdzie istniejące konstrukcje wymagają dodania stalowych elementów o określonej nośności i gotowych wymiarach.
- Konstrukcje dachowe i stropy stalowe – można użyć jako elementy główne lub pomocnicze, gdy wymagana jest relatywnie lekka, ale statycznie sprawdzona konstrukcja.
Zalety i ograniczenia wyboru profilu IPE A
Zalety:
- Dostępność wielu rozmiarów w serii — od mniejszych do większych przekrojów, co daje elastyczność w projektowaniu.
- Stosunkowo dobre właściwości w relacji nośności do masy — co w budownictwie jest istotne (koszt, transport, montaż).
- Standardowe wymiary i katalogi, co ułatwia projektantowi dobór i kalkulację.
Ograniczenia:
- W przypadku bardzo dużych obciążeń lub dużych rozpiętości mogą być konieczne profile jeszcze masywniejsze niż IPE A — wtedy sięga się po serie specjalne czy szerokostopowe (np. HEA/HEB).
- Stosunek h/b i h/tw w niektórych wariantach może ograniczać odporność na wyboczenie lub skręcanie – należy sprawdzić warunki podporowe, lokalne kryteria nośności, stateczność.
- Przy konstrukcjach złożonych (np. wielopiętrowych halach, konstrukcjach mostowych) może wymagać się profili z większym momentem bezwładności lub specjalnych kształtowników – dlatego nie zawsze IPE A będzie najlepszym wyborem.






