Drewno klejone krzyżowo, znane jako CLT (ang. Cross Laminated Timber), to jeden z najciekawszych materiałów konstrukcyjnych, który w ostatnich latach zyskuje uznanie nie tylko w Europie Zachodniej, ale coraz częściej także w Polsce. Powód jest prosty – CLT łączy w sobie zalety drewna i nowoczesnych technologii produkcji, umożliwiając budowę trwałych, energooszczędnych i prefabrykowanych obiektów w rekordowo krótkim czasie.
Co to jest CLT i jak powstaje?
CLT to masywna płyta konstrukcyjna z drewna, zbudowana z kilku warstw lameli (desek), które są klejone pod kątem prostym względem siebie. Dzięki temu układowi materiał zyskuje stabilność wymiarową i bardzo dobre właściwości mechaniczne w dwóch kierunkach – zarówno wzdłuż, jak i w poprzek włókien.
Proces produkcji jest ściśle kontrolowany – począwszy od suszenia drewna do odpowiedniej wilgotności (najczęściej ok. 12%), przez sortowanie pod kątem wytrzymałości, aż po klejenie przy użyciu certyfikowanych klejów poliuretanowych lub melaminowych. Gotowe panele są prasowane, a następnie precyzyjnie obrabiane na maszynach CNC zgodnie z projektem wykonawczym.
CLT w praktyce – gdzie się sprawdza?
Płyty CLT wykorzystywane są przede wszystkim jako:
- ściany nośne i działowe,
- stropy,
- dachy,
- podłogi w budynkach wielopoziomowych.
Ze względu na dużą nośność, możliwe jest budowanie z nich nawet kilkunastopiętrowych obiektów. W Polsce technologia ta coraz częściej pojawia się w domach jednorodzinnych, ale także w szkołach, przedszkolach, halach sportowych i obiektach hotelowych. Coraz popularniejsze stają się też domy prefabrykowane z CLT, składane z gotowych elementów w zaledwie kilka dni.
Właściwości techniczne CLT
Dla inżynierów i projektantów najważniejsze są konkretne liczby. Oto najważniejsze parametry techniczne płyt CLT:
| Parametr | Typowa wartość |
|---|---|
| Gęstość | 470–500 kg/m³ (dla świerku) |
| Moduł sprężystości (E₀,mean) | ~11 000 N/mm² wzdłuż włókien |
| Wytrzymałość na zginanie | 24–30 N/mm² |
| Wytrzymałość na ściskanie | 21–26 N/mm² |
| Reakcja na ogień | Klasa B-s2, d0 (bez impregnacji) |
| Odporność ogniowa | 30–90 minut (zależnie od grubości) |
| Współczynnik przewodzenia ciepła | λ ≈ 0,13 W/mK |
| Opór dyfuzyjny pary wodnej (μ) | 20–50 |
| Grubość płyt | od 60 mm do 400 mm (zwykle 3–7 warstw) |
| Maksymalna długość paneli | do 16 m |
| Maksymalna szerokość | ok. 3,5 m |
Takie właściwości sprawiają, że CLT doskonale sprawdza się jako alternatywa dla żelbetu w konstrukcjach, gdzie istotna jest szybkość budowy, niska masa i dobra izolacyjność cieplna.
Na co zwrócić uwagę?
Mimo wielu zalet, CLT ma też ograniczenia, o których trzeba pamiętać. Przede wszystkim jest to materiał wymagający ochrony przed długotrwałym zawilgoceniem. Dlatego kluczowe jest dobre zaprojektowanie hydroizolacji i detali połączeń. Ważne jest również precyzyjne wykonanie – błędy na etapie prefabrykacji mogą być trudne do skorygowania na budowie.
Warto też podkreślić, że choć cena jednostkowa CLT może być wyższa niż tradycyjnych materiałów, to w praktyce całkowity koszt inwestycji często się wyrównuje – głównie dzięki skróceniu czasu realizacji i mniejszym kosztom robocizny.
